Reisverslag Moldavie 2018

Van 26 april tot en met 7 mei mochten wij praktische hulp bieden bij de bouw van het opvang tehuis voor gehandicapten en ouderen in Neculaieuca, Moldavie. Welke ondersteund wordt door de Diaconale werkgroep van de Gereformeerde Kerk Gameren-Zuilichem en de Bronkerk in Ugchelen.

Wie waren er mee? Uit onze gemeente: Hans en Greet van Wijgerden, Ad de Boer en Peter Eckhardt.
vanuit Evangelische Gemeente zaltbommel: Jan en Ria Klooster
vanuit de “Bronkerk” in Ugchelen: Cor van As, Henk van Dronkelaar, Marijke van der Roest, Simone Maarschalkerweerd

Van te voren hebben we u als gemeente gevraagd ‘oud’ gereedschap en andere bouwmaterialen in te leveren die we konden meenemen, daar werd goed op gereageerd zodat we veel spullen mee konden nemen die kant op. Rien Vink heeft deze spullen naar Cor van As in Apeldoorn gebracht, waar alles(en nog meer) werd ingeladen in een grote bestelbus, deze zat tot de nok toe gevuld, wat aan de Roemeense grens toch wel even wat vraagtekens opwierp.
Tudor Turculet is onze tolk en gids deze week, Tudor komt uit Moldavie en heeft daar samen met zijn vrouw Mariëlle en Nederlandse steun een soortgelijk tehuis opgezet in Orhei, genaamd: Kom en Zie. Wij mochten dit huis deze week als slaapplek gebruiken, overdag was het uiteraard in gebruik.
Cor en Tudor vertrokken op Donderdag 26 april met de bus, zij waren op vrijdagavond op plaats van bestemming. Hans en Greet en Ad vertrokken vrijdagochtend vroeg met de auto, om op zaterdagavond aan te komen in het dorp waar zij eerdere jaren geweest zijn om hulp te bieden. 
Henk, Marijke, Simone, Jan en Ria en Peter vertrokken op zondag 29 april en verzamelden op het vliegveld van Brussel, en vertrokken om 14:00. Na een vlucht van 3 uur landen we voor een tussenstop van 1,5 uur in Kiev, daarna was het nog een uur vliegen naar Chisinau Moldavie. Daar landen we rond 21:00 uur plaatselijke tijd(we zijn een uur vooruit in de tijd gevlogen). Hans, Greet, Ad, Cor en Tudor stonden ons op het vliegveld op te wachten, gezamenlijk zijn we naar onze slaapplek in Orhei gereden, wat ook nog zo’n anderhalf uur rijden was, we mochten al wat meemaken van de niet al te beste staat van de wegen.

Maandag 30 april: sommige mannen vonden het nodig een zagerij te beginnen op de slaapzaal, dus we waren al vroeg uit de veren, en dat was maar goed ook want ene Hans was al direct zijn auto sleutels kwijt, gelukkig werden deze na het halve dorp afgespeurd te hebben teruggevonden tussen zijn toiletspullen. Gelukkig! We konden op pad naar Neculaieuca waar we verwacht werden voor het ontbijt.
Zoals het vaak gaat in Moldova was het eten nog niet klaar dus dan maar eerst de bouwplaats inspecteren. Een indrukwekkend groot gebouw waar veel aan gebeurd is maar ook nog veel moet gebeuren. Na een uitgebreid ontbijt met overheerlijk pap en brood volgt het werkoverleg. Het plan is dat we de buitengevel gaan bekleden met Tempex blokken(Penoplast) ter isolatie van het gebouw. Dit wordt vastgemaakt met een specie van zand en kalk en cement. Een ieder zoekt zelf een taak op om uit te voeren en zo worden er al snel werkgroepjes gemaakt en is iedereen druk bezig. om 18:00 uur was het eten weer klaar en werd de bouwdag beëindigd. Er is veel gedaan vandaag en we hebben zin in de volgende dag.

Dinsdag 1 mei: Dag van de arbeid Veel Moldaven zijn vandaag vrij ivm deze nationale feestdag, helaas wij niet :-) wij werken vrolijk voort! Zo ook de twee Moldaafse arbeiders die bij George en Tamara bezig zijn, deze vader en zoon hebben ons deze week veel geleerd! Er wordt verder geplakt met Tempex, alleen niet meer met specie, dit gaf teveel rommel en werkte een beetje te langzaam ivm het drogen, dus dan maar met Pur (of foam zoals ze daar zeggen), dit vereiste weer een andere vorm van werken die we ons mannen snel eigen maakten. De vrouwen waren ondertussen binnen bezig met het kalken van de muren en doorzagen van oude klei blokken(afkomstig van het gesloopte huis van George en Tamara).
Vandaag stoppen we een uurtje eerder met werken, want in het teamoverleg zondagavond hebben we besloten om een aantal boodschap pakketten te gaan uitdelen in het dorp, hiervoor gaan we vanavond de benodigde producten inslaan bij de supermarkt. Niet iedereen had zin mee te gaan en bleef in Orhei en ging een blokkie om of las een boekje.

Woensdag 2 mei: een nieuwe dag voor de boeg, vandaag een half dagje werken, vanmiddag delen we de pakketten uit aan de behoeftigen in het dorp. De bouw schiet lekker op, we hebben beide muren voorzien van Tempex, een aantal mannen heeft heel veel gaten geboord voor het extra vastzetten van het tempex in de muur dmv pluggen.
Na het middageten hebben we ons iets opgefrist en is een groepje blijven werken en zijn twee groepen op pad gegaan om de boodschappen uit te delen. Het eerste gezin waar we kwamen trof mij zeer! Twee kleine kinderen, twee drie jaar oud. En waar je dan hier in NL de speelsheid en vrolijkheid ziet zag je in hun ogen niets anders dan verdriet en zorg. Kinderen en moeder vies en dat was niet omdat ze even aan het ravotten waren geweest ofzo, nee dit was structureel en van langere tijd.
gelukkig was moeder erg blij met de boodschappen, we konden niet veel woorden delen maar het was goed! Ook bij de 4 andere gezinnen die wij bezochten waren de boodschappen op hun plek! Mooi dat we dit konden doen. ’s Avonds bezochten we nog even het centrum van Orhei. Had ik al verteld dat het erg mooi weer was deze week? 28, 29 graden, en ’s avonds aangenaam warm.

Donderdag 3 mei: Deze ochtend geen ontbijt in Neculaieuca maar in Orhei in het kindertehuis.
het ontbijt werd om 9 uur opgediend als alle kinderen zijn gearriveerd, dus voor die tijd konden we nog even naar de markt in Orhei, een grote markt die iedere dag open is(en op zaterdag bij vertrek uit Orhei zagen we dat dit al om 05:00uur begint). Bij terugkomst een ontbijt met de kinderen, leiding en predikant van de kerk van waaruit dit werk gedaan wordt. Een mooie ervaring!

Snel weer naar Neculaieuca om het werk af te maken! Het tempex zit tegen de muur, maar moet langs de ramen afgewerkt worden met dunnere stroken, veel snij en paswerk. Het is erg warm in de zon, dus we blijven goed drinken( water uit de fles, want leidingwater is niet zo zuiver als hier). Besloten wordt om de volgende dag vroeg te gaan beginnen met het afwerken(stuken) zodat we niet op het heetst van de dag in de brandende zon hoeven te werken(dit zou ook het stuukwerk niet ten goede komen).

Vrijdag 4 mei: vroeg opstaan: half 7 op weg ipv half 8, even afzien, maar na een bak koffie is iedereen vol goede moed! Iedereen heeft er zin in vandaag, voor deze klus zijn ook vele handen benodigd, op iedere verdieping van de steiger waren mensen aan het werk, terwijl aan de ene kant gestuukt werd, werd er aan de andere kant nog hard gewerkt om de laatste ramen klaar te krijgen. Echt teamwerk werd er verzet. En wat niet verwacht was door George en zijn bouwvakkers gebeurde, rond koffietijd was het grootste oppervlak gestuukt! We hadden de smaak te pakken dus na de koffie werd ook de andere kant van het gebouw gestuukt, dit was al in de zon dus er werd nog een tandje extra gezet zodat de mortel niet al opgedroogd was voor het strak getrokken was. En rond 13:00uur was het werk klaar! Een prachtig gezicht om zo een groot deel van de buitenmuur “klaar” te zien.
’s middags zijn we samen met George en Tamara en de twee werklieden nog op bezoek geweest in oud Orhei waar je vanuit de mergelgrotten een mooi uitzicht hebt over een vallei. Tevens staat er op het hoogste punt een koptische kerk die je kunt bezoeken. Helaas bij terugkomst bleek Hans een lekke band te hebben, dus die werd even snel verwisseld voor een thuiskomertje. Nu is het zo dat er in moldavie wel vaker banden sneuvelen, dus er is gewoon een 24h bandenreparatie, Hans en Greet en Ad konden weer met een gerepareerde band de teruggreis aanvaarden. Als afsluiting van de week zijn we met zijn allen uit eten gegaan, en hebben we samen ook nog dodenherdenking gehouden.

Zaterdag 5 mei: Dag van vertrek. rond half 5 in de ochtend vertrokken we gezamenlijk uit Orhei, Tudor en Cor brachten ons naar het vliegveld en Hans, Greet en Ad vingen de terugreis naar NL per auto aan. Na een bakje koffie en afscheid van Cor en Tudor zijn we op het vliegtuig richting huis gestapt. Dit keer een lange tussenstop in Kief van 2,5 uur en weer 3 uur vliegen naar Brussel. Na enig gezoek ook onze shuttlebus naar de parkeerplaats gevonden en vingen we de thuisreis aan, waar ik zelf om 15:30 mocht arriveren.

Zondag 6 mei: aan het eind van de middag waren Hans en Greet ook weer thuis. Cor en Tudor hebben vandaag ook de thuisreis aangevangen.

Maandag 7 mei: Cor en Tudor arriveren weer veilig in NL
We kijken terug op een mooie week met veel saamhorigheid en goed teamwerk op de bouwplaats.
George en Tamara danken een ieder die hen ondersteunen in hun bediening, laten we hen blijvend ondersteunen in bidden en werken!

Zegen en Groet Peter Eckhardt
namens de Diaconale werkgroep en Moldavie gangers.